Bệnh về mũi

Chảy máu mũi do viêm xoang

Tôi bị viêm mũi dị ứng khoảng 7, 8 năm nay, nhưng gần đây tôi đến phòng mạch khám, xét nghiệm, chụp X-quang thì bác sĩ nói tôi bị viêm đa xoang.

Khoảng một tháng rưỡi nay tôi bị chảy máu khoảng 4 lần ở mũi trái và có lần tôi rất đau đầu, nôn khoảng 3 lần, đến bệnh viện huyện khám không phát hiện gì, chụp X-quang thì vẫn bị viêm xoang.

Xin bác sĩ cho biết  bệnh của tôi có nguy hiểm lắm không? Ngoài bệnh xoang còn có thể bị bệnh khác nữa không? Tôi nên đi khám ở đâu thì tốt nhất, chữa bệnh có mất nhiều tiền, thời gian không? Tôi nên ăn ngủ và kiêng cữ những gì?

                                      Nguyễn Mạnh Thường 


Chảy máu mũi có rất nhiều nguyên nhân. Các nguyên nhân ngay tại hố mũi bao gồm: viêm mũi xoang mãn tính, polyp mũi, vẹo vách ngăn, dị vật mũi, do sử dụng một số thuốc kháng viêm xịt mũi, chấn thương, dị dạng mạch máu, bướu máu hoặc ung thư.

Các nguyên nhân là bệnh lý toàn thân có biểu hiện chảy máu mũi bao gồm: cao huyết áp, sử dụng một số thuốc chống đông hoặc thuốc kháng viêm non-steroid, rối lọan đông máu và ung thư máu.

Trường hợp cụ thể của bạn, viêm mũi dị ứng nay đã 7-8 năm, X-quang đã xác định có viêm đa xoang, như vậy chúng tôi nghĩ nguyên nhân chảy máu mũi là do bệnh lý viêm mũi xoang mãn tính trên nền cơ địa dị ứng của bạn gây ra.

Đây là một bệnh lý không có gì nguy hiểm, nếu bạn kiên trì và có cách chữa thích hợp, bệnh viêm mũi xoang thuyên giảm thì chảy máu mũi sẽ hết ngay. Tuy nhiên để xác định chính xác chẩn đoán, bạn nên được nội soi mũi xoang và chụp phim CT scan mũi xoang. Bạn có thể khám tại cơ sở tai mũi họng có uy tín, có trang bị máy nội soi và chụp CT scan, thông thường thời gian chỉ mất một buổi, chi phí thì phụ thuộc rất nhiều vào mỗi cơ sở.

Hiện tại bạn có thể tránh tiếp xúc với những yếu tố gây dị ứng với chính bạn và rửa mũi hằng ngày bằng nước muối sinh lý để mũi thông thoáng và giảm nhẹ các triệu chứng. Tránh thức khuya dậy sớm, làm việc căng thẳng, stress và đồng thời có chế độ dinh dưỡng phù hợp.

ThS.BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG
(Khoa tai mũi họng BV FV TP.HCM)

Viêm mũi vận mạch

Viêm mũi vận mạch là tình trạng viêm mũi do sự phản ứng quá mức của hệ thần kinh đối giao cảm trong niêm mạc mũi do các tác nhân như:

-         Môi trường: sự thay đổi độ ẩm và nhiệt độ, bụi bẩn, khói và môi trương ô nhiểm

-         Nội tiết tố và chuểy hóa: có thai, uống một số thuốc ngừa thai ( estrogen sẽ ức chế anti-cholinesterases ), nhược giáp.

-         Thuốc: thuốc điều trị cao huyết áp, thuốc điều trị tâm thần, cocain

-         Trạng thái cơ thể: lo lắng quá mức, stress, vận động thể lực quá mức.

Khi bị viêm mũi vận mạch bệnh nhân thường có triệu chứng giống như viêm mũi dị ứng và đặc biệt nổi bật là chảy mũi vào buổi sáng, nghẹt mũi đổi bên và khi nhìn vào hố mũi sẽ thấy niêm mạc tái nhợt.

Cách điều trị bệnh:

Điều trị nội khoa gồm có các bước sau ( không nhất thiết theo thứ tự )

-         Loại trừ những yếu tố tác nhân.

-         Sử dụng thuốc kháng cholinergic xịt mũi: ipratropium bromide ( hiện không có bán tại Việt nam )

-         Sử dụng corticoide xịt mũi.

-         Rữa mũi bắng nước muối ưu trương.

-         Sử dụng một đợt ngắn thuốc co mạch tại chổ hoặc thuốc kháng histamine.

Điều trị phẫu thuật: Tùy theo từng mức độ nặng nhẹ của bệnh nhân bác sĩ sẽ đưa ra cách diều trị thích hợp như:

- Đốt cuống mũi

- Mổ chỉnh hình vách ngăn nếu có vẹo, gai tạo thành nhưng điểm tiếp xúc hoặc xoáy không khí trong hố mũi

- Cắt bán phần cuống mũi dưới hoặc cuống giữa

- Cắt dây thần kinh Vidian.

Vẹo vách ngăn mũi có cần phẫu thuật?

untitled

Vách ngăn mũi là một vách ở giữa mũi gồm ba lớp: ở giữa gồm sụn phía trước và xương phía sau, hai bên là hai lớp niêm mạc mũi, vách ngăn chia mũi thành hai hố mũi. Lúc mới sinh ra đây là một vách thẳng, nhưng dần theo sự phát triển, vách ngăn trở nên cong vẹo hoặc tạo thành mào vách ngăn, gai vách ngăn. Tất cả hình thái này đều được gọi một tên chung là vẹo vách ngăn.


Trong phần lớn trường hợp, vách ngăn bị vẹo “sống chung hòa bình” trong cơ thể chúng ta mà chẳng hề có vấn đề phiền toái nào. Rất nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi đi khám bác sĩ tai mũi họng vì các nguyên nhân khác. Vẹo vách ngăn chỉ được các bác sĩ chú ý khi gây ra những phiền toái cho bệnh nhân như nghẹt mũi, nhức đầu hoặc viêm xoang.

Vẹo vách ngăn có chỉ định phẫu thuật khi: thứ nhất, vẹo vách ngăn mũi gây nghẹt mũi cùng bên; thứ nhì, vẹo vách ngăn mũi gây chèn ép các cuống mũi gây viêm mũi xoang cùng bên; thứ ba, vẹo vách ngăn mũi dạng gai, mào chèn ép các cuống mũi gây nhức đầu mà đã khám bác sĩ chuyên khoa thần kinh không có nguyên nhân khác gây nhức đầu; thứ tư, vẹo vách ngăn gây chảy máu mũi, viêm tai giữa, vẹo vách ngăn làm giảm hoặc mất mùi Cuối cùng là vẹo vách ngăn được lấy đi trong một số phẫu thuật nội soi mũi xoang nhằm tạo điều kiện cho phẫu thuật viên có thể dễ dàng quan sát và tiếp cận những bệnh tích.

ThS BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG (BV FV TP.HCM)

Rửa mũi bằng nước muối tại nhà

Mũi là cửa sổ của đường hô hấp nên ngoài chức năng để ngửi, mũi còn có các chức năng cơ bản đặc biệt quan trọng là làm ấm không khí, lọc không khí, và làm ẩm không khí trước khi đưa vào phổi.

Do vậy, niêm mạc mũi hằng ngày tiếp xúc rất nhiều bụi bẩn và vi trùng. Theo cơ chế sinh lý, bình thường các bụi bẩn này sẽ được giữ lại ở lớp niêm dịch và được các tế bào lông chuyển ở niêm mạc mũi đẩy dần về phía sau vòm mũi họng và sau cùng sẽ đi vào thực quản. Tuy nhiên, sự hoạt động này không phải lúc nào cũng tốt, đặc biệt khi ở trong những môi trường ô nhiễm hoặc khí hậu thay đổi thất thường, do vậy thường xuyên rửa mũi sẽ giúp phòng tránh được một số bệnh như viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang, các bệnh do nhiễm siêu vi hoặc vi trùng ở đường hô hấp trên.

Thực tế hằng ngày chúng ta quen súc miệng, đánh răng nhưng ít ai chúng ý đến rửa mũi.

Rửa mũi đúng cách:

Nước muối nồng độ 9/1.000 (hay 0,9/100), có nồng độ thẩm thấu bằng với nồng độ thẩm thấu của tế bào, do đó sẽ không có bất kỳ hiện tượng làm ảnh hưởng đến các tế bào của niêm mạc mũi xoang nói riêng cũng như tế bào toàn cơ thể nói chung nên rất an toàn, có thể sử dụng tốt để rửa mũi cho cả trẻ em và người lớn mà không gây bất kỳ khó chịu hay tác dụng phụ nào khi thực hiện rửa mũi hằng ngày lâu dài.

Việc rửa mũi bằng nước muối đã được biết đến và áp dụng hơn một thế kỷ nay, đến nay đã có rất nhiều công trình có giá trị khoa học chứng minh hiệu quả của việc rửa mũi bằng nước muối sinh lý này.

Nước muối sinh lý sẽ rửa sạch bụi bẩn cũng như vi khuẩn ở các ngóc ngách trong hố mũi.

Hiện nay loại nước muối sinh lý này có bán tại các quầy thuốc tây dưới dạng chai nhỏ 10ml, hoặc chai lớn 500ml.

 
Có nhiều phương pháp rửa mũi khác nhau, sau đây là một phương pháp đơn giản bạn có thể dễ dàng thực hiện rửa mũi tại nhà từ một đến hai lần vào lúc tối trước khi đi ngủ hoặc sáng sau khi thức dậy với ống tiêm 25ml như sau:

Bước 1: đứng trước bồn rửa mặt, nghiêng người về phía trước và nghiêng qua một bên.

Bước 2: Dùng ống tiêm 25ml bơm mạnh nước muối vào lỗ mũi bên trên cho đến khi nước muối chảy ra ở lỗ mũi bên dưới. Bạn có thể lặp lại 3-5 lần.

Bước 3: sau đó đổi bên.

Sau cùng bạn có thể dùng nước muối này súc miệng khò họng 3-5 lần để làm sạch niêm mạc vòm mũi họng, họng, các ngóc ngách amiđan và hạ họng thật sạch.

ThS. BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG
(Bệnh viện FV TP.HCM)