Bệnh về họng và thanh quản

Vướng ở họng

 

TTO - Mẹ em năm nay 42 tuổi, mới có triệu chứng vướng ở họng khoảng 2 tháng, đi khám ở Viện E thì bác sĩ kết luận viêm amiđan, bác sĩ cho uống thuốc và bảo khi nào muốn cắt amiđan thì đến lần nữa. Mẹ em đã uống thuốc và xông họng nửa tháng nhưng không đỡ. Không biết mẹ em có nên cắt amiđan không ạ? Nếu không cắt thì phải đi khám ở đâu để được hướng dẫn dùng thuốc hiệu quả nhất? (Thu Hiền)

Tư vấn của bác sĩ

Cảm giác vướng trong họng kéo dài thường do viêm họng, viêm amiđan mãn tính. Nếu như mẹ bạn được thăm khám kỹ bằng nội soi đã loại trừ các nhóm nguyên nhân như viêm mũi xoang (dịch từ mũi xoang chảy xuống họng gây viêm họng ), trào ngược dạ dày thực quản (dịch axít từ dạ dày trào lên gây viêm thực quản, viêm họng) hoặc các bất thường khác ở vùng hạ họng, thanh quản thì việc thực hiện cắt amiđan để chữa trị tình trạng viêm amiđan mãn tính gây nuốt vướng là điều cần thiết.

Tuy nhiên, bạn nên tìm hiểu thêm có nguyên nhân nào khác từ môi trường xung quanh hoặc chế độ ăn uống có thể làm tình trạng viêm họng, viêm amiđan của mẹ bạn kéo dài không. Vì cách điều trị lý tưởng vẫn luôn là ngăn chặn các yếu tố nguyên nhân.

Bạn nên đưa mẹ đến Viện Tai mũi họng T.Ư để được các bác sĩ chuyên khoa khám kỹ và có cách điều trị phù hợp nhất.

* Tôi hay bị ho nhiều năm nay, đi khám bác sĩ nói bị viêm họng hạt và tôi đã đi đốt hạt 2 lần. Tôi cũng hay bị đau đầu (nhất là khi thiếu ngủ hoặc trời trở gió) và cũng hay bị ngạt mũi (từ nhiều năm rồi). Gần đây tôi lại bị ho (ho ít thôi), họng đỏ tấy và rát (sau khi ngậm nước muối thì hết rát). Buổi sáng ngủ dậy khạc có nhiều đờm đặc, có khi lẫn cả cục đờm cưng cứng lẫn dây đỏ đỏ (không biết có phải máu không), tôi lấy tay day day nhưng không tan. Xin hỏi như vậy có phải triệu chứng của bệnh ung thư vòm họng không?

 - Chẩn đoán xác định ung thư vòm họng là chẩn đoán giải phẫu bệnh của bệnh phẩm sinh thiết từ mô nghi ngờ ung thư ở vòm mũi họng khi nội soi vòm mũi họng, chứ không phải chẩn đoán từ triệu chứng lâm sàng vì các triệu chứng này có thể có trong các bệnh lý khác.

Người ta thống kê các triệu chứng thường gặp trong bệnh lý ung thư vòm họng bao gồm: ù tai, nghe kém, đau tai, u ở vùng cổ, hạch cổ, chảy máu mũi, nghẹt mũi, nhức đầu hoặc liệt các dây thần kinh sọ.

Trường hợp của anh có triệu chứng nghi ngờ là khạc đàm có dây đỏ đỏ, anh nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng để được nội soi vòm mũi họng mới chẩn đoán thật chính xác. 

ThS.BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG (khoa tai mũi họng BV FV TP.HCM)

“Tôi có ung thư vòm mũi họng?”

 

TT - Tại phòng khám tai mũi họng hằng ngày, nhiều bệnh nhân đến khám bệnh vì lo sợ mình bị ung thư vòm mũi họng. Tuy nhiên thông tin về bệnh lý này còn rất ít, người bệnh thường hoang mang lo lắng quá mức do hiểu nhầm về bệnh.

About JW Player 6.10.4906 (Premium edition)

 

 Picture26

Bữa ăn nhiều rau, trái cây sẽ tốt cho sức khỏe - Ảnh: T.T.D.

Ung thư vòm mũi họng xuất phát từ lớp mô lót ở vòm mũi họng - là nơi tiếp giáp giữa mũi và họng, nơi này không thể nhìn thấy khi thăm khám bình thường mà chỉ có thể quan sát kỹ bằng nội soi. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi. Tần suất của bệnh khoảng 1/100.000.

Triệu chứng của bệnh

Ung thư vòm mũi họng là loại ung thư xâm lấn hạch rất nhanh nên triệu chứng đầu tiên của bệnh là nổi hạch cổ, thường nổi một bên ở giai đoạn sớm, hạch có tính chất cứng, dính chắc mô xung quanh, di động kém và đau ở mức độ vừa phải.

Vì vị trí của ung thư ở vòm mũi họng, nơi tiếp giáp giữa mũi, họng và chỗ đổ của ống vòi nhĩ - ống thông giữa tai và mũi họng, nên khi ung thư xâm lấn sẽ có triệu chứng liên quan đến các cơ quan này. Triệu chứng ở tai: nghe kém, ù tai, đặc biệt chỉ xảy ra một bên. Triệu chứng ở mũi: chảy máu mũi, nghẹt mũi.Triệu chứng ở họng: khạc ra máu.

Tùy từng bệnh nhân, có triệu chứng này mà không có triệu chứng kia, triệu chứng liệt dây thần kinh sọ như liệt mặt, liệt các cơ vận nhãn, khó nói, khó nuốt, nhức đầu thường đến muộn nhất vì lúc này khối u thư đã xâm lấn đến sàn sọ.

Khi người bệnh có các triệu chứng như hạch cổ, khạc máu, nghe kém một bên, ù tai một bên, chảy máu mũi và nghẹt mũi xuất hiện một cách đơn lẻ thì đừng quá lo lắng do các triệu chứng này có thể có nhiều nguyên nhân khác, chẳng hạn như viêm mũi họng, viêm mũi xoang. Nên đến bác sĩ khám và yêu cầu được nội soi khi các triệu chứng này dai dẳng kéo dài trên hai tuần mà không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác của bệnh ung thư vòm mũi họng hiện nay chưa được tìm ra. Có những yếu tố có thể thay đổi được như chế độ ăn, nhưng cũng có những yếu tố không thay đổi được như tuổi, giới tính, nơi sinh ra. Có nhiều người mắc bệnh ung thư vòm mũi họng có nhiều yếu tố nguy cơ, nhưng cũng có những người mắc bệnh ung thư vòm mũi họng mà không có yếu tố nguy cơ nào.

Hiện nay, khoa học tìm thấy các yếu tố nguy cơ của bệnh ung thư vòm mũi họng là:

- Thứ nhất là giới: nam bị bệnh nhiều gấp đôi ở nữ.

- Thứ nhì là chủng tộc, nơi sinh sống: vùng Đông Nam Á như miền nam Trung Quốc, Lào, Campuchia, Hong Kong, Thái Lan, Singapore, Malaysia, Philippines và Việt Nam có tần suất bệnh này cao hơn các quốc gia khác.

- Thứ ba là chế độ ăn: những người ăn nhiều thịt cá muối có tỉ lệ ung thư vòm mũi họng cao hơn những người không ăn. Những người ăn rau quả lại có tỉ lệ ung thư vòm mũi họng thấp hơn những người không ăn rau quả.

- Thứ tư là nhiễm virút Epstein -Barr: đây là một yếu tố hay bị hiểu nhầm là nguyên nhân. Hiện nay khoa học đang cố tìm mối liên quan phức tạp giữa virút Epstein -Barr và ung thư vòm mũi họng. Hầu như các bệnh nhân bị ung thư vòm mũi họng đều tìm thấy virút Epstein-Barr trong mô ung thư và xét nghiệm có virút Epstein-Barr trong máu.

Nhưng trong khi đó, tỉ lệ nhiễm virút Epstein-Barr rất cao song tỉ lệ bị ung thư vòm mũi họng rất hiếm, có nhiều người bị nhiễm virút Epstein-Barr như không hề bị ung thư vòm mũi họng.

- Thứ năm là yếu tố môi trường: nhiều nghiên cứu cho rằng thường xuyên tiếp xúc với formaldehyde và bụi gỗ cũng có tỉ lệ mắc ung thư vòm mũi họng cao hơn. Ngoài ra còn có các yếu tố như các loại ung thư khác như: gen di truyền, yếu tố gia đình, yếu tố sử dụng nhiều rượu bia và thuốc lá.

Làm gì để chẩn đoán sớm?

Ung thư vòm mũi họng là một trong những loại ung thư có thể chữa khỏi hoàn toàn với tỉ lệ rất cao nếu phát hiện ở giai đoạn sớm.

Để chẩn đoán sớm ung thư vòm mũi họng, một người bình thường nên khám và nội soi vòm mũi họng từ 1 - 2 lần/năm. Với người có nhiều yếu tố nguy cơ và đặc biệt là có nhiễm virút Epstein-Barr, nên khám và nội soi tai mũi họng 2 - 3 lần/năm. Khi có các triệu chứng nghi ngờ kéo dài trên hai tuần, nên khám với bác sĩ tai mũi họng và yêu cầu được nội soi vòm mũi họng.

Khi khám nội soi vòm mũi họng, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết vùng mô nghi ngờ hoặc hạch to bất thường ở cổ để làm xét nghiệm mô học nhằm chẩn đoán xác định bệnh.

Hiện nay không có phương pháp nào có thể phòng ung thư vòm mũi họng một cách tuyệt đối. Tuy nhiên, có thể làm giảm hoặc tránh các yếu tố nguy cơ như chế độ ăn, làm vệ sinh môi trường sống, tránh tiếp xúc những chất độc hại...

Theo nhiều nghiên cứu, các triệu chứng xuất hiện trong bệnh lý ung thư vòm mũi họng từ sớm đến muộn theo tỉ lệ như sau:

1.

Hạch cổ

60 %

2.

Khạc ra máu

40 %

3.

Nghe kém

30 %

4.

Chảy máu mũi

23 %

5.

Nghẹt mũi

17 %

6.

Ù tai

13 %

7.

Liệt các dây thần kinh sọ

10 %

 

BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG, (BV FV)

Đau họng khi nuốt nước bọt

 

TTO - Gần 2 tháng nay tôi hay có triệu chứng nuốt nước bọt đau họng, đau hướng bên phải mỗi khi dùng lưỡi đẩy vào trong, tôi không đi khám mà ngậm nước muối sau ít ngày thì hết, tuy nhiên bệnh không hết hẳn mà mỗi lần tôi uống bia và thời tiết thay đổi là tôi lại bị đau lại. Tôi không hút thuốc lá, không nhậu nhiều, chỉ khi nào cưới hỏi hay tiệc tùng thì tôi mới uống. Đặc biệt mỗi lần tôi nuốt nước miếng mạnh lỗ tai tôi phát tiếng kêu bộp, bộp. Tai tôi rất nhanh có ráy tai (ráy to và khô, đóng thành từng vẫy). Vậy tôi bệnh gì, viêm abidan hay viêm họng thông thường, hay bị ung thư vòm họng? (huynhhaickct2009@...)

Hiện bạn có hai vấn đề: thứ nhất là vấn đề về họng, họng dễ bị viêm, đau khi uống bia và khi thời tiết bất lợi. Đây rất có thể là là tình trạng viêm họng - amiđan mạn tính

Tuy nhiên để chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có kế hoạch điều trị phù hợp bạn cần được thăm khám để xác định và loại trừ các nguyên nhân như chảy mũi sau, trào ngược, sỏi amiđan. Hiện tại bạn nên duy trì cách súc miệng bằng nước muối sinh lý.

Vần đề thứ nhì là tiếng kêu bộp, bộp, có nhiều ráy tai khô. Tiếng kêu "bộp, bộp" khi bạn nuốt nước bọt mạnh là một hiện tượng sinh lý rất bình thường vì khi ấy áp lực ở vòm mũi họng sẽ tăng lên không khí đi qua vòi nhĩ đến tai giữa làm phần cơ và phần sụn của vòi nhĩ chuyển động phát ra tiếng kêu mà bạn cảm nhận được.

Trong nhiều trường hợp tiếng kêu này cũng có thể phát ra từ khớp thái dương hàm hoặc ít hơn là do sự chuyển động của màng nhĩ.

Tai có nhiều ráy khô có thể do có nấm ống tai ngoài. Trường hợp này khi bạn đi khám sẽ thấy nấm mọc lên màu trắng trên vảy của ống tai như nấm lên men rượu.

Triệu chứng ung thư vòm họng bao gồm: hạch cổ, chảy máu mũi, khạc ra máu, nghẹt mũi, nhức đầu, nghe kém, ù tai.

Tùy theo mỗi trường hợp sẽ có những triệu chứng khác nhau, không nhất thiết các triệu chứng này xuất hiện cùng một lúc. Hiện bạn có thể hoàn toàn an tâm vì mình không có các triệu chứng nào kể trên.

ThS.BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG (Khoa tai mũi họng BV FV TP.HCM)

Nội soi đánh giá hạch chính xác

 

TTO - Mấy ngày gần đây em thấy lo lắng vì cảm thấy cổ họng như vướng vướng cái gì đó. Nuốt bình thường, không đau nhưng thấy vướng, cảm giác như muốn nuốt thật mạnh cho trôi. Hồi trước em cũng thỉnh thoảng bị như vậy, nhưng một ngày là cảm giác đó qua đi còn giờ đã mấy ngày rồi. Không những vậy em còn thấy hơi khó thở (thở khó hơn bình thường một chút) như muốn kéo da ở cổ ra cho đỡ khó chịu. Liệu như thế có đủ chẩn đoán phần nào về triệu chứng này không ạ? Em không tập trung làm việc được. Rờ tay dưới cằm (ngay chỗ đẩy nước bọt ra) có một cục gì tròn tròn nhưng không lăn được không biết có phải ai cũng có? Em từng nghĩ mình bị bướu. Trước đó 2 tháng em có bị cảm cúm, gần hết cảm thì đau tai, nuốt mạnh mà sơ ý quên mất tai bị đau (đau như điếc tai luôn). Em cứ phải nuốt thật nhẹ, đau từng bên một, đau bên trái mấy ngày rồi qua phải cho đến khi hết hẳn cảm. Xin phòng mạch chẩn đoán sơ bộ giùm em. (Bạn đọc)

Tư vấn của bác sĩ

Bạn hiện đang có hai vấn đề: thứ nhất là vướng trong họng, thứ nhì là có cục gì đó dưới cằm.

Vấn đề vướng trong họng rất có thể do viêm mũi họng đàm từ mũi, vòm mũi họng chảy xuống hạ họng thanh quản làm bạn có cảm giác khó chịu, khó thở. Để điều trị, bạn cần súc miệng và rửa mũi bằng nước muối sinh lý trong năm đến bảy ngày, mỗi ngày hai đến ba lần, bệnh sẽ hết hẳn. Tuy nhiên để chẩn đoán chắc chắn, bạn nên đi khám với bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng.

Vấn đề thứ hai là cục gì đó dưới cằm, mới xuất hiện. Vì bạn không cho chúng tôi biết rõ kích thước nên rất khó chẩn đoán chính xác. Tuy nhiên thường gặp nhất là hạch bình thường hoặc hạch viêm thôi, bạn không nên quá lo lắng. Một hạch ác tính thường có đặc điểm là cứng, đau, di động kém, dính chặt với mô xung quanh, kích thước thường lớn, phát triển nhanh. Khi có nghi ngờ hoặc lo lắng, bác sĩ tai mũi họng sẽ thực hiện nội soi, mọi vấn đề sẽ rõ ràng ngay lập tức.

 

ThS.BS NGUYỄN TRƯƠNG KHƯƠNG(Khoa tai mũi họng BV FV TP.HCM)